3 września 2012

Mam szczerą wolę...



Autor: Paweł Szala

"Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, 
nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym / posłuszną Prawu Harcerskiemu"*

Historia roty Przyrzeczenia Harcerskiego sięga początków skautingu na ziemiach polskich. Pierwsza jej wersja (niemal tożsama z obecną) powstała w roku 1914. Trwała tak przez ćwierć wieku i może byłoby to nawet dłużej, gdyby nie okoliczności II Wojny Światowej i utworzenie dodatkowego fragmentu dla wszystkich członków harcerskiej organizacji walczącej o Polskę - Szarych Szeregów - brzmiącego:


"Ślubuję na Twoje ręce pełnić służbę w Szarych Szeregach; tajemnic organizacyjnych dochować, do rozkazów służbowych się stosować, nie cofnąć się przed ofiarą życia."


Interesującym faktem jest również to, że w roku 1947 pojawiła się wersja przyrzeczenia harcerskiego dla niewierzących, gdzie wyraz "Bóg" zastąpiono terminem "Dobro Najwyższe". Jednak do tego tematu powrócimy jeszcze.

Okres socjalizmu, w czasie którego przyrzeczenie harcerskie było zniekształcane, spowodował składanie przysięgi na wierność państwu socjalistycznemu, a od 1981 roku po III Walnym Zlocie ZHP zmianie uległ bardzo ważny element. Usunięto początek brzmiący "Mam szczerą wolę..." i lukę uzupełniono słowem "Przyrzekam", co znacząco odmieniło obraz słów wymawianych przez tysiące harcerek i harcerzy. W czasie późniejszym w historii Przyrzeczenia harcerskiego występowało kilka mało istotnych zmian aż wreszcie w roku 1995 powrócono do pierwotnej koncepcji, wymienionej na samym początku.

Tylko czy ta koncepcja aby na pewno jest dobra? 


Na pierwszy rzut oka wszystko jest pięknie. Ślubujemy, że mamy szczerą wolę czynić tak, jak jest według etyki chrześcijańskiej uznane za słuszne, służyć Bogu, Polsce i być posłusznym prawu harcerskiemu. Hm, przyjrzyjmy się jednak kwestii Boga, do której to mieliśmy powrócić. ZHP jest statutowo organizacją otwartą ideowo dla wszystkich chętnych. Co jednak z osobami, które nie wierzą w żadną religię, w żadnego Boga? W jaki sposób mogą spełniać obowiązki wynikające z przyrzeczenia? Problem ten pojawia się nie po raz pierwszy i nie po raz ostatni. Rozwiązanie pojawiło się już w roku '47, ale później znów zmieniono treść przyrzeczenia.

Służbę Bogu można jednak rozumieć także jako wychowanie w duchu chrześcijańskich zasad etycznych i moralnych oraz szacunku, miłości do drugiego człowieka. Czy to upoważnia osobę, która nie wierzy do złożenia Przyrzeczenia harcerskiego? Nie znam niestety odpowiedzi. Jak na razie każdy z instruktorów ZHP sam musi odpowiedzieć sobie na to pytanie.

Moje przyrzeczenie, które składałem razem z Maćkiem z drużyny wspominam bardzo ciepło. Dostaliśmy polecenie odszyfrowania wiadomości, a następnie zwiedzenia według mapy kilku punktów, napisania o nich krótkich, osobistych notek i później dotarcie na miejsce ogniska w ciemnym lesie, gdzie czekała reszta drużyny opatulona w mundury i pałatki. W niedługo później przyjechał komendant hufca, na którego ręce wyrzekliśmy dumnie słowa roty. Moim świadkiem był mój drużynowy - Mateusz. Pamiętam to jak dziś. Pamiętam, jak trzymając się za dłonie, w cieple ognia płakaliśmy od dymu wchodzącego w oczy, próbując powstrzymać się od śmiechu spowodowanego sytuacją, pamiętam jak siedzieliśmy w kole i śpiewaliśmy o przyjaźni, pamiętam ten ogień, a nawet to drewno, którego fragment wisi u mnie na ścianie. To była dla mnie wielka chwila. Chwila, która motywuje mnie do działania według słów prekursora światowego skautingu - Roberta Baden-Powella - "Starajcie się pozostawić świat choć odrobinę lepszym niż go zastaliście".


„Przy tym spokojnym ogniu złóż swe Przyrzeczenie.
To nie jest trudne, to nie jest nierozważne i zarozumiałe - obiecać, że uczyni się wszystko, co możliwe, aby służyć Bogu, pomagać bliźniemu, być posłuszną Prawu.
To nie jest trudne, ponieważ nie obiecujesz nigdy nie błądzić, nigdy nie być nieposłuszną, nigdy się nie mylić. Tego nie mogłabyś dokonać, ponieważ nie jesteś świętą. Nie potrafiłabym tego ani ja, ani my wszystkie.
Przyrzekasz tylko uczynić wszystko, co jest w twej mocy, aby to, co robisz, zrobić, jak potrafisz najlepiej.
Przy tym spokojnym ognisku złóż swe Przyrzeczenie."**



* słowa roty Przyrzeczenia Harcerskiego
** Księga Jaszczurki

0 komentarze:

Prześlij komentarz